1000 dagar pause

Kva ville du ha gjort om du ein dag var berre deg  sjølv, og neste dag vart sett på som nokon heilt andre? Johanna løyser det med å velje bort den beste venen ho har. Eg trur ikkje ho vil tilrå nokon andre å gjere det same.

Av: Inger Johanne Sæterbakk

Det er fint å ha ein ven du kjenner like godt som du kjenner deg sjølv. Ein ven som har ein liten flik av din hjerne inni sin hjerne, og som du har så mykje til felles med at han er som ein del av kroppen din. Som ei blodåre eller eit anna indre organ. Ein ven som alltid berre er der, og som du kan stole på i alle situasjonar. Uansett.

Johanna har det sånn. Ho har kjend Georg heile livet sitt. Georg som bur to hus bortanfor ho, som også elskar skolen, og som er ekspert på alt som har med naturen å gjere. Georg som ho går til skolen i lag med kvar einaste dag og som ho kan snakke med om alt. Men når dei begynner på ungdomsskolen, kan ho plutseleg ikkje seie alt til Georg lenger. Ho kan ikkje seie kor ekkelt og flaut ho synst det er at han snakkar høgt i klassen om at kattene deira knulla i ferien. Ho kan heller ikkje seie kor pervers og dum dei kule jentene i klassen synest at han er som snakkar om sånt. Og ho kan iallfall ikkje fortelje han kva Sarah med h, den nye jenta i klassen spurde ho om. At ho spurde Johanna om ho var kåt på Georg. Det ordet blir ho svimmel og kvalm og får hjartebank berre av å tenkje på.

I staden seier Johanna til Georg at dei må sette venskapen på pause. I 1000 dagar, til ungdomsskolen er ferdig. Ho er redd han ikkje er kul nok, og at det vil vere mykje enklare for ho å virke interessant for dei andre jentene i klassen når ho ikkje er ven med Georg.

Det er ein kjempebra ide. 1000 dagar går jo fort. Men eigentleg gjer det berre alt mykje verre. For plutseleg er Johanna ganske aleine i ei litt uoversiktleg verd der ingen deler interessene hennes for skole, der ingen synst ho er fantastisk fordi ho kan å løyse dei vanskelege mattestykka eller har lese så mange bøker, der ho ikkje har nokon å snakke med om opplevingane og tankane sine. Og der alt ho kan om kjærleik som ho har lært av å lese yndlingsboka si, Victoria av Knut Hamsun, er null verd når dei andre veit korleis det er å vere forelska og kåt på ordentleg.

Det hjelper heller ikkje at ho påstår at  ho er forelska i ein som heiter Johannes, når dei andre spør ho om det. Særleg ikkje når dei finn ut like etterpå at han ikkje finst, iallfall ikkje på ordentleg. Han finst berre i ei over 100 år gammal bok som er skrive av ein mann som no er daud.

Sjølv om tida kan gå veldig fort når du går på ungdomsskolen, og humøret og sinnsstemninga og venane din kan skifte frå friminutt til friminutt eller frå dag til dag, kan også tida gå veldig sakte. 1000 dagar med ein besteven som ikkje lenger er ein vanleg besteven, men ein bestevn på pause, går veldig sakte. Sjølv om nokre av minutta går ganske fort når du grublar på kvifor han som eigentleg er bestevenen din, oppfører seg så surt og rart mot deg

Det er vanskeleg å vere seg sjølv når alle andre rundt deg definererer deg som nokon annan enn det du sjølv gjer. I møte med det ukjende kan du bli så usikker at du gjer utruleg dumme val. Sånn som å velje bort den personen du er mest glad i, for å bli likt av nokon folk du ikkje liker litt ein gong. Johanna veit alt om det. Derfor bestemmer ho seg for å ta pause frå pausen. Og bli besteven med Georg på ordentleg igjen. Men då er det ikkje sikkert at Georg vil, iallfall ikkje om Johanna ikkje gjer seg fortent til å vere bestevenen hans igjen.

1000 dagar er boka eg skulle ønskje at eg hadde lese då eg var 12 år. Det er over 8000 dagar sidan eg var 12, og framleis kan eg bli usikker av å gå inn på ein ny stad med folk eg ikkje kjenner, framleis kan eg lure på kva folk tenkjer om meg eller om eg har sagt noko teit,  og framleis kan eg kjenner meg utilpass i ein del situasjonar. Men no veit eg at det er vanleg. Og eg har blirr mykje betre på alt dette. Eg har rett og slett mykje meir mengdetrening i å vere menneske. Det hadde eg ikkje då eg var 12, og derfor kjendest også alt meir komplisert.

Eg skulle ønskt at eg visste at det ikkje berre var eg som hadde det sånn. At det satt ei jente som heitte Johanna ein annan stad og bala med sine små og store, gode og dårlege idear og tankar.

Og at ho faktisk hadde det litt verre enn meg.

Bestill boka her